Η φιλοσοφία των Σούφι

Με τον όρο Σούφι εννοούμε εκείνες τις πρώτες ασκητικές κοινότητες του Ισλάμ, και οι οποίες εγκατέλειψαν τα εγκόσμια, πρεσβεύοντας ότι το ανθρώπινο πεπρωμένο εξαρτάται από την ανεξιχνίαστη θέληση του Θεού. Σε αυτές τις κοινότητες επικράτησε αρχικά το ασκητικό στοιχείο του μυστικισμού, ενώ με την πάροδο του χρόνου ο ασκητισμός θεωρήθηκε ως προκαταρκτικό στάδιο για την επίτευξη της πνευματικής ζωής. Ο μυστικισμός πήρε την θέση του ασκητισμού ως στόχος και επιδίωξη. Οι κοινότητες των Σούφι επηρεάστηκαν άμεσα από τις αρχαιότερες παραδόσεις και φιλοσοφίες της Ανατολής και της λεκάνης της Μεσογείου, όπως ο Νεοπλατωνισμός, ο Γνωστικισμός, ο Βουδισμός και ο Χριστιανισμός. Όλες αυτές οι διδασκαλίες έπαιξαν το ρόλο τους στην τελική διαμόρφωση της σουφικής διδασκαλίας, αφού σύμφωνα με τους Σούφι «όλες οι Παραδόσεις οδηγούν στην μια και μόνη αλήθεια».

Θεωρείται μυστική αίρεση που κυριάρχησε στις χώρες της Ανατολής, κυρίως στην Περσία, και σύμφωνα με ειδικούς ενσωμάτωνε τα μυστικά δόγματα του μουσουλμανισμού. Είναι γνωστό από πολλές πηγές ότι στις τάξεις των Σούφι συντάχθηκαν οι πιο σοφοί άντρες της εποχής τους. Αν ο ισλαμικός νόμος καθορίζει πώς ακριβώς πρέπει να συμπεριφέρεται κάθε μουσουλμάνος, ποια είναι τα δικαιώματά του και οι υποχρεώσεις του απέναντι στον Θεό,και την Κοινότητα των πιστών, ο Σουφισμός αναφέρεται σε εκείνες τις θεωρητικές-θεολογικές παραμέτρους και αντίστοιχες πρακτικές που σχετίζονται με μια πιο άμεση, προσωπική σχέση με το Θεό.

(βικιπαίδεια)

Σούφι σημαίνει «αυτός που είναι καθαρός» ή «ένας από τους καθαρούς». Η προέλευση του Σουφισμού είναι γνωστή από το Κοράνι, τον Ισλαμισμό και το Μωάμεθ. Υπάρχουν όμως αναφορές Σουφισμού από τον Ουβαής Ελ Καρνί, ο οποίος πέθανε τον 7ο αιώνα και δε συνάντησε ποτέ το Μωάμεθ. Υπάρχουν επίσης εσωτερικές διδασκαλίες που είναι χιλιάδων ετών και συνδέονται με τα ρεύματα του Τρισμέγιστου, του Πυθαγόρα, του Πλάτωνα και άλλων σοφών. Σχετικά με αυτό, ο μεγάλος Δάσκαλος Σούφι Ιμπν ελ Φαριντ (1181 – 1235) λέει: το κρασί μας υπήρχε πριν από αυτό που εσείς ονομάζετε σταφύλια και αμπέλια. Εμείς ήπιαμε προς τιμήν του Φίλου, μεθώντας, πριν δημιουργηθεί το αμπέλι. Εξάλλου, οι λέξη Σούφι χρησιμοποιείται στην Αραβία πριν το Μωάμεθ και υπάρχουν παραδόσεις που μιλούν για την ύπαρξή του τη 2η χιλιετία προ Χριστού. Μιλούν πολλοί για την εξελικτική πορεία ξεκινώντας ως ορυκτό, φυτό, ζώο και μετά άνθρωπος. Συγχωνεύουν ένα μεγάλο φάσμα γνώσης από διάφορες κουλτούρες, όπως το νεοπλατονισμό, το βουδισμό, το γνωστικισμό, το χριστιανισμό. Όπως λένε και οι Σούφι, όλες οι παραδόσεις οδηγούν στη μία και μόνη αλήθεια. Ο βασικός σκοπός είναι η ένωση με το Θεό. Ο Σουφισμός διδάσκει πως η ψυχή είναι το ύψιστο μέρος του ανθρώπου και πως το σώμα είναι το κλουβί που φυλακίστηκε. Δεν παύει όμως ποτέ να αναζητά την τελειότητα του Θεού, οπότε πάντα ψάχνει τρόπους να ενωθεί ξανά μαζί του. Είναι μία μυστικιστική αίρεση που κυριάρχησε στις χώρες της Ανατολής και ειδικά στην Περσία. Δεν ταυτιζόταν με την κλασσική σκέψη του Ισλαμικού νόμου, καθώς αυτός στηριζόταν στα τυπικά, ενώ οι Σούφι – όπως έλεγαν – στο βίωμα. Η ανθρώπινη ύπαρξη αισθάνεται την ανάγκη υπέρβασης των νοητικών σχημάτων, των όποιων θρησκευτικών κανόνων, προς βιωματική συνάντηση του Θεού. Αυτό μας δείχνει την αγάπη και το σεβασμό που έχει αυτή η διδασκαλία, ξεπερνώντας την τυπική εφαρμογή των κανόνων.

Όπως είπαμε και παραπάνω, έχει δεχτεί επιρροές και από το Χριστιανισμό, ο οποίος ακμάζει εκείνη την περίοδο σε Συρία, Μεσοποταμία και Περσία. Από τους ασκητές ή μονοφυσίτες (Ραχίμπ) έλαβαν το μάλλινο χιτώνα, που ονομάζεται Σούφι, και από εκεί πήραν την ονομασία τους.

Μπορούμε αναφορικά να πούμε πως από το Νεοπλατωνισμό πήραν τη θεώρηση της γνώσης και την έκσταση, από το Γνωστικισμό πήραν τη θεωρία γύρω από το Φως και το Σκοτάδι και από το Βουδισμό το σβήσιμο του Εγώ.

Ο Σουφισμός δεν επηρεάστηκε μόνο αλλά και επηρέασε. Στο δυτικό μεσαίωνα είχε μεγάλη επίδραση. Όπως είναι γνωστό, η αρχαία κλασσική φιλοσοφία ξαναήρθε στη μεσαιωνική Δύση μέσω των Αράβων μεταφραστών και σχολιαστών, που είχαν κεντρική έδρα στην Ευρώπη – στην Ισπανία που κατεκτησαν τον 8ο αιώνα.

Ακόμα, το τάγμα των Ναϊτών είχε πολλές επιρροές, όπως και άλλα ιπποτικά τάγματα και μυστικιστικές κουλτούρες, όπως ο Καββαλισμός.

Υπάρχουν τέσσερα μεγάλα τάγματα:

Δερβίσσιδες – ποίηση, χορός, υψηλές μεταφυσικές και φιλοσοφικές έννοιες

Χίστι – ιδρύθηκαν το 1ο0 αιώνα – μουσική, χορός, τραγούδι, μύθοι με διδακτικό περιεχόμενο

Αμπντουλ Καντιρ – στα νότια της Κασπίας θάλασσας, ιδρύθηκε το 12ο αιώνα – από τα πιο μυστικιστικά τάγματα, διαλογισμός, χορός, έκσταση

Νακσμπαντι – 14ος αιώνας, Κεντρική Ασία, το πιο εσωτερικό και ολοκληρωμένο σύστημα. Επίσης το πιο αυστηρό από όλα και αυτό που εκπαιδεύει Σούφι και από άλλα τάγματα.

Υπάρχουν τέσσερα μεγάλα ταξίδια κατά το Σουφισμό, στην εναρμόνιση με τη συνείδηση και θεωρούνται στάδια μύησης.

  1. Εναρμόνιση της Συνείδησης με την αντικειμενική πραγματικότητα, επιτυγχάνοντας έτσι την εκμηδένιση του Εγώ, του ψεύτικου εαυτού.
  2. Εκεί γίνεται ο αληθινά τέλειος άνθρωπος. Εκεί σταθεροποιεί την αντικειμενική γνώση για την πραγματικότητα και όλα στρέφονται γύρω από αυτόν.
  3. Εδώ βοηθά στο ταξίδι του τον οποιονδήποτε άνθρωπο, ανεξαρτήτου εθνικότητας και κουλτούρας.
  4. Είναι ο Δάσκαλος. Οδηγεί τους μαθητές πέρα από τα όρια των ορατών διαστάσεων, του ορατού κόσμου.

Θα μου πείτε γιατί στο Blossoming μιλάμε για Σουφισμό. Τώρα που τελειώσαμε τη βασική θεωρία, θα σας πω πως η αρχή του Σουφισμού αποδίδεται σε μία γυναίκα από τη Βασόρα, τη Ράμπια, η οποία γύρω στο 780 ενσάρκωσε το ιδεώδες της αίρεσης για μία ανιδιοτελή αγάπη του Θεού, χωρίς την ελπίδα του Παραδείσου και το φόβο της Κόλασης.

 

Πέθανα από το ορυκτό βασίλειο και έγινα φυτό.

Πέθανα σαν φυτό και έγινα ζώο.

Πέθανα σαν ζώο και έγινα άνθρωπος.

Την επόμενη φορά θα πεθάνει η ανθρώπινη φύση μου και θα ανυψωθώ μεταξύ των Αγγέλων.

Για άλλη μια φορά, θα αφήσω την αγγελική φύση και θα γίνω αυτό που δεν μπορείτε να φανταστείτε.

  • Τζελαλεντίν Ρουμί

 

Σύμφωνα με την παράδοση του Σουφισμού, έχουμε 7 ψυχές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ένα διαφορετικό επίπεδο εξέλιξης η κάθε μία. Καμία από αυτές δεν υστερεί ή δεν υπερτερεί απέναντι σε κάποια άλλη. Κάθε μία προσφέρει στην πνευματική εξέλιξη, μέσα από τα δώρα της και όλες μαζί παρέχουν την ισορροπία σε σώμα, νου και πνεύμα. Η Ψυχή στα Αραβικά λέγεται «ruh» (ρουχ). Η λέξη αυτή σημαίνει ακόμη «πνεύμα» και «αναπνοή». Στο Quran (15.29) αναφέρεται το εξής: «Τον διαμόρφωσα (αδάμ) και του εμφύσησα το πνεύμα ruh”.

[Όπως οι Σούφι πίστευαν ότι έχουμε 7 ψυχές, αντίστοιχες πεποιθήσεις βρίσκουμε και στη φυκή των Ίνκας. Πίστευαν πως η ψυχή αποτελείται από 3 μέρη: όταν ένας άνθρωπος πεθαίνει, ένα μέρος της ψυχής του, αυτό που αλλάζει, επιστρέφει στη Γη για να το παραλάβει η Φύση και να ενωθεί με ολόκληρη τη ζωή. Ένα άλλο μέρος, η δύναμη και η σοφία, επιστρέφει στα ψηλά βουνά. Το τρίτο μέρος, το αναλλοίωτο, επιστρέφει πίσω στον Ήλιο]

Κάθε όψη της Ψυχής έχει τα δικά της δυνατά και αδύναμα σημεία, ανάλογα με την περίοδο και τις συνθήκες που τη διέπουν, κάθε μία ψυχή μπορεί να παίρνει τα ηνία στην εκδήλωσή της.

ΟΡΥΚΤΗ ΨΥΧΗ

Ονομάζεται Μαντένι Ρουχ και εδρεύει στο σκελετικό σύστημα. Δεν έχει καμία ανάγκη τροφοδοσίας. Στο σύστημα αυτής της θρησκευτικής κουλτούρας, στο διάγραμμα των επτά όψεων της ψυχής, βρίσκεται δίπλα στο Θείο. Είναι δηλαδή δίπλα στο μυστικό των μυστικών. Αντιπροσωπεύει τη θεϊκή σπίθα μέσα στον καθένα μας. Η εσωτερική δομή δίδεται διαμέσου της ορυκτής ψυχής, είτε ψυχολογικά, είτε διαμέσου του σκελετικού συστήματος.

Παρουσιάζει δύο μορφές δυσαρμονίας: την ακαμψία και την υπερβολική ευελιξία. Η πρώτη περίπτωση καλεί το άτομο να προσκολλάται, ενώ η άλλη να χάνεται, εφόσον δεν υπάρχει σκελετός.

ΦΥΤΙΚΗ ΨΥΧΗ

Ονομάζεται Ναμπάτι Ρουχ και εδρεύει στο συκώτι. Συσχετίζεται με το πεπτικό σύστημα και την καλή λειτουργία του. Είναι καθοριστική για την ανάπτυξη και την αφομίωση των θρεπτικών ουσιών. Όταν βρισκόμαστε στη μήτρα, είμαστε σε επαφή κυρίως με τη φυτική ψυχή. Τρεφόμαστε με τον ομφάλιο λώρο, όπως τα φυτά τρέφονται από τις ρίζες τους. Η φυτική ψυχή έχει τη νουμοσύνη της αυθόρμητης ανάπτυξης (αφηρημένη σκέψη), κάτι που σε δυσαρμονία μπορεί να οδηγήσει στην παγίδα της γοητευτικής υπερβολή του νου – υπερανάλυση.

ΖΩΙΚΗ ΨΥΧΗ

Ονομάζεται Χαϊβάνι Ρουχ. Εδρεύει στην καρδιά και συνδέεται με το κυκλοφορικό σύστημα. Περιλαμβάνει τα συναισθήματα του φόβου και του θυμού, όπως και τα πάθη που μας διέπουν. Επίσης περιέχει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, όπως και το ένστικτο της αναπαραγωγής και γενικά της σεξουαλικότητας. Η ζωική ψυχή όμως περιλαμβάνει και άλλες ποιότητες, όπως την αγάπη και την παγιοποίηση (οδηγεί στην δομή σταθερών). Το σώμα κατηγορήθηκε σε πολλές παραδόσεις ως αμαρτωλό, ειδικά επειδή έφερε τα πάθη, τα ένστικτα και τις ορμές. Η δυσαρμονία της ζωικής ψυχής είναι ακριβώς οι ορμές, οι οποίες θεωρείται ότι μπλοκάρουν την ανάπτυξη της ψυχής.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΨΥΧΗ

Ονομάζεται Ναφσάνι Ρουχ. Εδρεύει στον εγκέφαλο και σχετίζεται με το νευρικό σύστημα. Μέσα από αυτό παίρνουμε εγγενώς τη σύνθετη σκέψη, αλλά και τον προγραμματισμό.Η προσωπική ψυχή, μέσα από τη δυνατότητα της νόησης που μας παρέχει, αναπτύσσει την κατανόηση για εμάς, αλλά και όλα τα όντα. Είναι το θεμέλιο του Εγώ στη θεϊκή του όψη. Παρέχει την ενσυναίσθηση της μοναδικότητάς μας, όπως και την ευθύνη της. Στην αρνητική της πλευρά, οδηγεί στην υπεροψία και την αίσθηση της διάσπασης από το Θείο, από τους άλλους. Είναι το σημείο που στιγματίζει τις σχέσεις μας.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ

Ονομάζεται Ινσανί Ρουχ. Βρίσκεται στο galb, την πνευματική καρδιά. Εδώ εκδηλώνεται το έλεος, η πίστη και η δημιουργικότητα. Αυτή η όψη της ψυχής περιλαμβάνει με κάποιον τρόπο τις δύο επόμενες. Ο εγκέφαλος που αναπτύσσεται στην προσωπική ψυχή, παρέχει πληροφορίες και χειριστικά στοιχεία, τη σκέψη. Εδώ όμως, η καρδιά αναπτύσσει τη δημιουργικότητα της νέας ιδέας. Εδώ έρχεται η αλληλοσυμπλήρωση, καθώς η νοϋμοσύνη της καρδιάς της ανθρώπινης ψυχής και η αφηρημένη διάνοια της προσωπικής ψυχής συνδέονται. Εδώ ερχόμαστε σε επαφή με την αίσθηση μίας υψηλότερης διάνοιας, όπως και της διαίσθησης.

ΜΥΣΤΙΚΗ ΨΥΧΗ

Ρουχ Σιρρ. Είναι το κομμάτι μας που ακόμη έχει την ενθύμηση του Θείου. Είναι η συνείδησή μας. Είναι εκείνη που ξέρει από πού ερχόμαστε και πού πηγαίνουμε. Είναι το κομμάτι της ψυχής που μας συνδέει απόλυτα με το Θείο και έχει λουστεί από το Φως του. Στη διάρκεια της ενσάρκωσης στον υλικό κόσμο, χάνουμε αυτή τη μνήμη.

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΜΥΣΤΙΚΩΝ

Σιρ – ουλ – ασραρι. Περιλαμβάνει το απόλυτα υπέρτατο. Είναι πέρα από ότι ξέρουμε. Είναι ο πυρήνας της ψυχής, η ψυχή της ψυχής. Είναι η θεϊκή φύση μας, η απόλυτη θεϊκή ουσία.

ΑΣΚΗΣΗ ΣΟΥΦΙΣΜΟΥ

Γίνεται ένας κύκλος όπου μπαίνει ο καθένας μέσα κρατώντας ένα κερί. Κρατάμε όλοι κεριά. Τα βάζουμε μπροστά και λέμε «Το Φως μέσα μου βλεπει το Φως μεσα σου». Ελαφριά υπόκλιση. Ενας ενας, κοιτιουνται στα ματια και συνεχιζουν.

Διαλεγουν τις λεξεις τους και γινεται ενας εσωτερικος κυκλος και ενας εσωτερικος. Ο εξω μενει στασιμος και ο μεσα κινείται. Το αριστερο χερι στην καρδια και το δεξι χερι στην καρδια του αλλου. Λεει ο καθενας τη λεξη του ξεκινωντας ο εσωτερικος κυκλος. Κοιτιουνται λιγο στα ματια και συνεχιζουν.

Αριστερο ματι με αριστερο ματι κοιτιουνται και λενε το εξης: «Σιρ ουλ ασραρ. (το μυστικο των μυστικων). Δειξε μου το ταξιδι»

Ο Θεός, εφόσον έπλασε την ψυχή, την εστειλε κατω στη Γη για να της διδαξει την αναζητηση. Εσείς, τι έρχεστε να αναζητήσετε εκ μέρους του θείου εδώ; Ποιος είναι ο δρόμος που έχετε έρθει να ανακαλύψετε και να περπατήσετε;

Γουαζιφα:
«λα ηλαχα ιλ αλλα χου»

«Δεν υπάρχει Θεός, εκτός από Αυτόν. Κανέναν δε μπορούμε να προσκυνήσουμε εκτός από αυτόν. Κανείς δεν υπάρχει, εκτός από Αυτόν.»

Οι Σούφι γυρίζουν αριστερά, αντίθετα από το ρολόι, επειδή έτσι δε γειώνονται αλλά ανεβαίνουν προς τα επάνω, προς την έκσταση.

Ένα ορυκτό που χρησιμοποιήθηκε στο Σουφισμό ήταν το Λευκό Οπάλιο, καθώς κρύβει όλη τη μεταφυσική σοφία που και ο Σουφισμός εμπεριέχει στη διδασκαλία του. Βοηθά να ανοιχτούμε στην έκσταση, να αφήσουμε το σώμα πίσω και να συνδεθούμε με την άυλη όψη μας, που μπορεί αβίαστα να ταξιδέψει σε Συμπαντικές διαστάσεις και να ενσωματωθεί με αλήθειες απόκρυφες στον ανθρώπινο νου.

  • Shakila
Facebook
Google+
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Close Menu