Μάατ – Η Θεά του Νόμου

goddess maat

goddess maatΑρχαία αιγυπτιακή Θεότητα. Σύμφωνα με την αιγυπτιακή παράδοση, ήταν κόρη του Ήλιου και προσωποποιούσε την ιδέα της ισορροπίας και τάξης, ήταν δηλαδή αντίστοιχη με την αρχαιοελληνική Θέμιδα. Γι’ αυτό τον λόγο οι Αιγύπτιοι δικαστές ονομάζονταν ιερείς της Μ. Η θεά είχε το κεφάλι της στολισμένο με φτερό από στρουθοκάμηλο και κρατάει στο χέρι τον σταυρό Ανκχ και στις απεικονίσεις συνοδευόταν πάντοτε από τον δίδυμο αδελφό της, Σου.

Η Θεά Μάατ σε αντίθεση με τις θεές Νέφθυς και Αθώρ, μοιάζει να αποτελεί περισσότερο αφηρημένη έννοια παρά αληθινή θεά. Ήταν μια αρχή που ακόμα και οι Θεοί – Φαραώ έπρεπε να υπακούν.
Το όνομά της σημαίνει «Αλήθεια» στα Αιγυπτιακά. Συμβολίζει την Τάξη, την Ισορροπία, την Αλήθεια και την Δικαιοσύνη προσωποποιημένη. Θα μπορούσαμε να αντιστοιχίσουμε τη Μάατ με την Ελληνική λέξη Λόγος. Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος.
Οι Αιγύπτιοι πίστευαν πως αν δεν υπήρχε «Μάατ» το σύμπαν θα επέστρεφε στο Χάος. Η Ηθική είναι θέμα Ανθρώπινης Θέλησης και Ανθρώπινης Άδειας. Είναι μια λειτουργία του ανθρώπινου δυτικού κόσμου.

Αυτό που για έναν άνθρωπο ή μια ομάδα ανθρώπων είναι ηθικό, για κάποιον άλλο ή άλλους είναι αμαρτία. Αλλά η Μάατ, η πραγματικότητα που έκανε κάθε άνθρωπο αυτό που είναι, είναι υπεράνω Ηθικής, όπως ακριβώς ένας βράχος ή ένα λουλούδι, δεν υπόκεινται σε νόμους ηθικής και δεν εμπεριέχουν ψεύδος ή αλήθεια. Υπάρχουν με τον ίδιο τρόπο που υπάρχει και το Σύμπαν. Απλά Είναι. Αυτή είναι η ουσία της Μάατ. Παρόλο που πρόκειται για φτερωτή Θεά, είναι κριτής του κάτω κόσμου στα «Δώματα της Διπλής Μάατ». Θεωρείται κόρη του θεού Ρα.

Η καρδιά του νεκρού ανθρώπου, σύμφωνα με το μύθο, τοποθετείτο επάνω σε μια ζυγαριά και ισορροπούσε είτε απέναντι από την ίδια τη Θεά, είτε απέναντι από το Φτερό της Μάατ. Ο Θωθ, θεός της γραφής και των επιστημών (αντιστοιχεί στον Ερμή) και σύντροφος της Μάατ, ζύγιζε την καρδιά κι αν την έβρισκε βαρύτερη από το Φτερό, η καρδιά του νεκρού καταβροχθιζόταν από ένα θηλυκό δαίμονα με το όνομα Ammut, (αντίστοιχη της Θείας Δίκης), και πέθαινε τελειωτικά.

goddess maatΑν η καρδιά είχε το ίδιο βάρος με το Φτερό της Μάατ, ο νεκρός παραδινόταν στην μετά θάνατον ζωή. Από το στέμμα της που είναι τόσο ευαίσθητο ώστε να το ταράζει και η παραμικρή πνοή σκέψης, κρέμεται με αλυσίδες η ζυγαριά, όπου το Άλφα το πρώτο, ισορροπεί με ακρίβεια με το αντίθετό του, το Ωμέγα το έσχατο.

Η ζυγαριά της Ισορροπίας αποτελεί τους δύο Μάρτυρες, επάνω στους οποίους θα εγκαθιδρυθεί κάθε Λόγος. Έτσι λοιπόν οφείλουμε να την κατανοήσουμε σαν εκείνη που εκτιμά την αρετή της κάθε πράξης και απαιτεί ακριβή και τέλεια ικανοποίηση. Ο ζυγός που κρέμεται στο κεφάλι της δείχνει την ευαισθησία της φύσης της ισορροπίας. Η Εξισορρόπηση (Προσαρμογή/Δικαιοσύνη) δεν επηρεάζεται από τις προσωπικές προκαταλήψεις. Με αυτή την έννοια η Φύση είναι απολύτως δίκαιη.

Η Μάατ είχε ρόλο ενοποιητικό και αντιπροσώπευε τη δικαιοσύνη, την αλήθεια και την ειλικρίνεια. Ωστόσο, εξέφρασε πολλά περισσότερα, αφού αντιπροσώπευε την κοσμική τάξη που εμφανίστηκε μετά την Κοσμογονία. Σύμφωνα με τα αρχαιότερα κείμενα, o Δημιουργός βγήκε από το πρωταρχικό καβούκι χελώνας αφού «αντικατέστησε το Χάος με το μάατ».

Facebook
Google+
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Close Menu